Chọn ngành mình không thích ở trường "top" hay chọn ngành mình thích ở trường "an toàn"

Đây có lẽ là một trong những câu hỏi khó nhằn nhất khi thời hạn quyết định thứ tự sắp đặt của 15 lựa chọn lên cổng thông tin Bộ giáo dục đang gần hơn bao giờ hết.

Nên chọn ngành mình không thích ở trường "top" - lựa chọn có lẽ nhiều bạn 2k8 sẽ nghĩ là an toàn cho 4 năm học hay con đường nghề nghiệp sau này nhưng phải đánh đổi đam mê.
Hay theo đuổi đam mê của mình, đổi lại mình sẽ học ở một trường an toàn hơn, mà ảnh hưởng đến khả năng tìm kiếm việc làm hay cạnh tranh với các bạn khác sẽ giảm đáng kể.

Major Hub muốn nhân cơ hội này để cùng các bạn 2k8 nhìn nhận lại 11 điểm thăng chốt để sau khi đọc xong bài Blog này, chúng ta sẽ có lựa chọn có thể không phải là tốt nhất nhưng phù hợp nhất trong hoàn cảnh, để 4 năm Đại học trở thành nơi mình có thể theo đuổi đam mê trong một môi trường đủ tốt cho phát triển cá nhân và học thuật sau này.

Trên hết, đây chỉ là cơ hội để các bạn 2k8 nhìn rõ hơn điều mình thật sự muốn và điều mình đang lo lắng.

Phần 1. Điều gì khiến bạn muốn chọn ngành đó?

Đừng chỉ viết:

"Em thích Marketing."

Hãy thử cụ thể hơn.

Ví dụ:

• Vì thích sáng tạo?
• Vì thích làm việc với con người?
• Vì thích kinh doanh?
• Vì từng tham gia CLB?
• Vì xem TikTok?
• Vì từng làm một dự án nhỏ?
• Vì đọc về công việc đó?

Hãy tự hỏi

• Điều gì khiến mình quan tâm ngành này từ đầu?
• Mình đã thích nó bao lâu rồi?
• Có trải nghiệm thật nào khiến mình thích ngành này không?
• Nếu bỏ qua mức lương, mình còn muốn học ngành này không?

Phần 2. Mình thật sự hiểu ngành này đến đâu?

Nhiều học sinh thích một ngành chỉ vì hình ảnh bên ngoài.

Hãy thử tự trả lời:

• Mình đã đọc chương trình học chưa?
• Mình biết sinh viên sẽ học những môn gì không?
• Mình biết sau khi ra trường có những hướng nghề nào không?
• Mình biết công việc hằng ngày của người làm ngành này không?
• Mình có đang thích công việc, hay chỉ thích hình ảnh về công việc?

Nếu có nhiều câu trả lời là "chưa", có lẽ bạn cần tìm hiểu thêm trước khi quyết định.

Phần 3. Điều gì ba mẹ đang lo?

Thay vì nghĩ:

"Ba mẹ không hiểu mình."

Hãy thử đổi góc nhìn.

Viết ra:

• Ba mẹ đang sợ điều gì?
• Ba mẹ muốn điều gì tốt cho mình?
• Nếu là ba mẹ, mình có lo giống vậy không?

Ví dụ:

• Sợ thất nghiệp
• Sợ thu nhập thấp
• Sợ ngành mới quá
• Sợ học xong không làm đúng nghề
• Sợ học phí cao

Hiểu được nỗi lo của ba mẹ sẽ giúp cuộc nói chuyện dễ dàng hơn rất nhiều.

Phần 4. Điều gì khiến mình không muốn học ngành ba mẹ chọn?

Đừng chỉ viết:

"Không thích."

Hãy cụ thể.

Ví dụ:

• Không thích môi trường làm việc.
• Không hứng thú với nội dung học.
• Không thấy bản thân phù hợp.
• Đã tìm hiểu khá kỹ.
• Có hướng khác rõ ràng hơn.

Càng cụ thể, bạn càng dễ giải thích với gia đình.

Phần 5. Nếu được chọn hoàn toàn tự do, mình sẽ chọn gì?

Giả sử:

• Không có áp lực điểm số.
• Không có áp lực tiền bạc.
• Không ai đánh giá.

Bạn sẽ chọn ngành nào?

Vì sao?

Phần 6. Nếu chọn theo lời ba mẹ, điều gì khiến mình lo nhất?

Ví dụ:

• Sợ mất động lực.
• Sợ bỏ giữa chừng.
• Sợ đi làm không hạnh phúc.
• Sợ tiếc nuối.
• Sợ không phát huy được điểm mạnh.

Viết ra sẽ giúp bạn nhìn rõ hơn thay vì chỉ cảm thấy mơ hồ.

Phần 7. Nếu chọn theo ý mình, điều gì khiến ba mẹ lo nhất?

Thử đóng vai ba mẹ.

Viết giúp họ.

Ví dụ:

"Ba mẹ sợ con không có việc."

"Ba mẹ sợ ngành này bấp bênh."

"Ba mẹ sợ sau này con hối hận."

Khi hiểu điều này, bạn sẽ biết mình cần chuẩn bị thông tin gì để trao đổi.

Phần 8. Mình đã có kế hoạch chưa?

Hãy thử trả lời.

Mình đã đọc chương trình đào tạo.

Mình biết các môn sẽ học.

Mình biết ít nhất 5 công việc sau khi tốt nghiệp.

Mình biết mức độ cạnh tranh.

Mình biết kỹ năng cần chuẩn bị.

Mình biết mình cần học thêm gì ngoài đại học.

Nếu còn nhiều ô chưa đánh dấu, có lẽ bạn chưa nên vội tranh luận với ba mẹ.

Phần 9. Sau 5 năm, mình muốn cuộc sống như thế nào?

Đừng nghĩ đến chức danh.

Hãy nghĩ đến cuộc sống.

Bạn muốn:

Làm việc trong văn phòng?

Di chuyển nhiều?

Làm việc với con người?

Làm việc với dữ liệu?

Làm sáng tạo?

Thu nhập ổn định?

Làm việc quốc tế?

Có thời gian cho gia đình?

Có cơ hội tự kinh doanh?

Nhiều khi bạn không thích một ngành.

Bạn chỉ thích kiểu cuộc sống mà ngành đó mang lại.

Đó là hai điều rất khác nhau.

Phần 10. Điều gì quan trọng nhất với mình?

Hãy thử sắp xếp theo thứ tự từ 1 đến 10.

• Thu nhập
• Sự ổn định
• Đam mê
• Cơ hội phát triển
• Cân bằng cuộc sống
• Danh tiếng
• Được sáng tạo
• Được giúp đỡ người khác
• Làm việc quốc tế
• Có thể tự kinh doanh

Không có đáp án đúng.

Mỗi người sẽ có thứ tự khác nhau.

Điều quan trọng là bạn biết mình đang ưu tiên điều gì.

Phần 11. Ba câu hỏi cuối cùng

Trước khi bấm nút đăng ký nguyện vọng, hãy tự hỏi:

1. Nếu không ai biết mình học trường nào, mình vẫn chọn ngành này chứ?

2. Nếu mức lương của hai ngành bằng nhau, mình sẽ chọn ngành nào?

3. Mình đang chọn vì mình hiểu ngành, hay vì mình đang sợ điều gì đó?

Một gợi ý nhỏ

Sau khi hoàn thành những câu hỏi này, hãy rủ ba hoặc mẹ cùng xem.

Đừng đưa cho họ câu trả lời.

Hãy đưa cho họ quá trình bạn đã suy nghĩ.

Nhiều phụ huynh không cần con mình chọn đúng ngay từ đầu.

Điều họ muốn thấy là con đã tìm hiểu nghiêm túc, biết cân nhắc, biết nhìn cả cơ hội lẫn rủi ro.

Đó cũng là lúc cuộc trò chuyện chuyển từ "ba mẹ áp đặt" hay "con cãi lại" thành hai người cùng tìm cách đưa ra một quyết định tốt hơn.

Bạn không cần đưa ra quyết định một mình

Chọn ngành không chỉ là chọn một cái tên để điền vào nguyện vọng.

Đó là quá trình bạn cần hiểu:

🧭 Mình phù hợp với điều gì
Không chỉ dựa vào sở thích, mà còn dựa vào năng lực, tính cách, môi trường làm việc và điều bạn sẵn sàng theo đuổi lâu dài.

📚 Ngành đó thật sự học gì
Xem chương trình học, các nhóm môn, kỹ năng cần chuẩn bị và những phần có thể khiến bạn gặp khó.

💼 Sau này có thể làm những công việc nào
Một ngành thường mở ra nhiều hướng nghề khác nhau, không chỉ một công việc duy nhất.

⚖️ Cơ hội và rủi ro nằm ở đâu
Không có ngành nào hoàn toàn an toàn, cũng không có ngành nào chắc chắn thất nghiệp. Điều quan trọng là hiểu mình cần chuẩn bị gì.

👨‍👩‍👧 Gia đình đang lo điều gì
Khi cả hai bên cùng nhìn vào thông tin rõ ràng, cuộc trò chuyện sẽ bớt căng thẳng và thực tế hơn.

Major Hub có thể giúp bạn bắt đầu từ đâu?

🔎 Khám phá ngành học

Xem ngành học là gì, học những môn nào, phù hợp với ai, có những hiểu lầm nào và mở ra các hướng nghề gì.

CTA: Khám phá ngành học
https://www.majorhub.vn

🔖 Lưu những ngành bạn đang cân nhắc

Đăng ký tài khoản để lưu ngành, bài viết và những lựa chọn quan trọng, thay vì phải nhớ hoặc tìm lại từ đầu.
https://www.majorhub.vn

💬 Đặt câu hỏi cho Major Hub

Bạn có thể gửi những câu hỏi cụ thể về chọn ngành, chọn trường, nguyện vọng, môn học hoặc định hướng nghề nghiệp.

CTA: Hỏi Major Hub
https://www.majorhub.vn

🏫 Chuẩn bị cho University Matching

Major Hub đang phát triển tính năng hỗ trợ học sinh tìm hiểu các trường và chương trình phù hợp với:

ngành đang quan tâm

định hướng học tập

khu vực

mức học phí

phương thức xét tuyển

mức độ phù hợp với lựa chọn cá nhân

Đăng ký để nhận cập nhật
https://www.majorhub.vn

Điều Major Hub không làm

Major Hub không chọn ngành thay bạn.

Major Hub cũng không hứa rằng một ngành hay một trường sẽ đảm bảo thành công.

Điều Major Hub muốn làm là giúp bạn và gia đình có đủ thông tin, đủ câu hỏi và đủ bình tĩnh để đưa ra quyết định phù hợp hơn.

Major Hub — Hiểu đúng ngành, chọn đúng hướng.

Đọc tiếp

👨‍👩‍👧 Học ngành mình thích ở trường bình thường hay ngành không thích ở trường top?

📝 Còn 2 ngày nữa điền nguyện vọng: sắp xếp 15 lựa chọn thế nào?

💰 Có nên chọn ngành chỉ vì lương cao?

🧭 Làm sao biết mình thật sự thích ngành hay chỉ thích hình ảnh về ngành?

🔄 Nếu chọn sai ngành thì có đổi được không?